Rondje Friesland en Weerribben-Wieden

Voor wie een echte vaarvakantie zoekt en niet alleen Friesland maar ook Overijssel wil ontdekken, is dit het rondje. Een tocht van zo'n honderddertig kilometer die in een week comfortabel is uit te varen, en die je in twee provincies door de mooiste natuurgebieden van het noorden voert. Van de Friese meren via de Friese Wolden naar de schilderachtige dorpjes Wanneperveen, Kalenberg en Ossenzijl, langs de levendige steden Heerenveen, Steenwijk en Giethoorn, en weer terug door de stille polders van de Friese Zuidwesthoek. Elke dag een ander landschap, elke avond een andere haven.

De route in een oogopslag

Vanuit Terherne via Heerenveen-omgeving en de Friese Wolden zuidwaarts naar Nijeholtwolde, Nijetrijne en Spanga. Vandaar door Steenwijk en Steenwijkerwold het Nationaal Park Weerribben-Wieden in via Giethoorn, Wanneperveen, Kalenberg en Ossenzijl. Terug via Boornzwaag naar Terherne.

Bouw deze route in de routebouwer van VaarRoute.nl →
In de routebouwer kun je tussenpunten toevoegen of de doorvaarthoogtes per leg bekijken.

Vertrekpunt Terherne

Terherne is het knusse Kameleondorp aan een kruispunt van Friese vaarwegen en een logisch beginpunt voor deze tocht. Het dorp is een fijne plek om de boot te bevoorraden: er is een goede passantenhaven, een paar restaurants, en het Kameleonpark voor wie met kinderen op pad gaat. Van zo'n 900 inwoners verveelvoudigt de bevolking in de zomer tot bijna 8.000 - een tijdelijk dorp dat zich rondom het water organiseert. Op het Kameleoneiland kunnen kinderen polsstokspringen, kabelbanen en spannende paden over het moeras ontdekken voor de tocht echt begint.

Via Heerenveen door de Friese Wolden

Vanuit Terherne vaar je in zuidoostelijke richting via Akkrum naar Heerenveen. Heerenveen is de grootste plaats op de route en biedt de meeste afwisseling: meerdere passantenhavens, een levendige winkelstraat, een bioscoop, een wellnesscentrum en genoeg restaurants en cafés voor wie zin heeft in een avondje uit. Voor gezinnen met oudere kinderen is een nacht in Heerenveen een welkome variatie na de stillere stops eromheen.

Vanaf Heerenveen volgt de route de Engelenvaart richting de Friese Wolden - een glooiend landschap van kleinere meren, smalle vaarten en bosranden tussen het dorpenland van Weststellingwerf. Onderweg passeer je Nijeholtwolde, een dorpje dat zich rond een kerktoren organiseert. Even verderop liggen Nijetrijne en Spanga, kleine dorpjes in een gebied vol natuurpaden en weidegrond. Het is hier vrijwel altijd stil - vooral riet, weidevogels en hier en daar een eenzame visser.

Steenwijk en het Nationaal Park

Vanuit Spanga steek je de provinciegrens over naar Overijssel. Steenwijk is een historisch ommuurd stadje met genoeg te bieden voor een hele dag: winkelen in het centrum, zwemmen of strandbezoek, of een avondje uit in cultuurpaleis De Meenthe - de culturele hub van dit deel van Overijssel met cabaret, dans, klassiek, kinderprogramma's, musical en muziek. Aan de rand van Steenwijk ligt Steenwijkerwold, een rustig dorp aan de rand van het Nationaal Park Weerribben-Wieden, een van de grootste laagveen-natuurgebieden van Europa.

Giethoorn: het Hollandse Venetië

Vanuit Steenwijk is het nog een korte vaart naar Giethoorn, het beroemdste dorp van Overijssel en wereldwijd bekend als het Hollandse Venetië. Het hele dorp staat opgesteld langs een netwerk van vaarwegen, kleine bruggetjes en houten punters - er zijn nauwelijks autowegen, en het meeste vervoer binnen Giethoorn gebeurt over het water. In de zomer is het er druk met dagjesmensen, maar 's morgens vroeg of 's avonds na sluitingstijd heeft het dorp een bijzondere rust.

Door de Wieden en Weerribben

Vanaf Giethoorn voert de route door de Wieden naar Wanneperveen, een dorp dat midden in dit laagveen-paradijs ligt met aan beide kanten van de hoofdvaart een netwerk van petgaten en rietkragen. Het dorp heeft een knusse haven met een paar leuke aanlegplekken en een terras voor wie de dag wil afsluiten met een drankje aan het water.

Vanuit Wanneperveen voert de route via de Belterwijde naar Kalenberg - een dorpje in het noordelijke deel van het Nationaal Park dat bekend is om zijn rietsnijders en typische Weerribben-architectuur. Vanaf hier ga je de Weerribben in: smalle vaarten, hoog riet, en een opvallende stilte. Aan het einde van het Weerribben-gebied ligt Jachthaven Ossenzijl, een van de bekendere haventjes van het park. Het bezoekerscentrum in het dorp is in het seizoen geopend en informeert over de natuur van het Nationaal Park.

Terug via de Friese Wolden naar Boornzwaag

Vanuit Ossenzijl gaat de route in noordwestelijke richting terug naar Friesland, dwars door de gemeente Steenwijkerland en weer over de provinciegrens. In het zuidwesten van Friesland passeer je het gebied van de gemeente De Friese Meren - in 2014 ontstaan uit het samengaan van meerdere kleinere gemeenten - en zo kom je weer in de bekendere watersport-streek terecht.

Boornzwaag is de laatste tussenstop van betekenis - een klein dorp aan het Goaiingarypster Puollen met een goed onderhouden jachthaven en een terras voor wie hier nog een laatste pauze wil. Boornzwaag ligt op een natuurlijk kruispunt van waterwegen en is voor veel sloepenvaarders een populaire stop.

Terug naar Terherne

Vanuit Boornzwaag is het nog een korte vaart van een paar kilometer terug naar Terherne. Het laatste stuk gaat via de Goaiingarypster Puollen en het zuidoostelijke puntje van het Sneekermeer, met de zonsondergang vaak op het water als afsluiter van de week. In Terherne zelf eindigt het rondje waar het begon, en is er nog een laatste keer ruimte voor een terras of wat rondkijken op het Kameleoneiland.

Praktische tips

• De maximale doorvaarthoogte op de oranje variant is 2,60 m, op de blauwe variant 5,20 m
• Reken op minimaal een week voor het hele rondje, ideaal is 9 of 10 dagen om alles te ervaren
• De route door de Wolden is rustig - hier is bevoorrading lastig, dus tank en vul voorraden in Terherne of Boornzwaag
• De Weerribben en Wieden zijn beschermde natuurgebieden - houd snelheid laag en hou de natuur intact
• Het bezoekerscentrum in Ossenzijl is een aanrader voor wie meer over het Nationaal Park wil weten
• Onderweg zijn er meerdere Marrekrite-aanlegplekken voor gratis overnachten in de natuur

Tot slot

Dit rondje is voor wie het noorden eens van een andere kant wil zien. Geen drukke watersportdorpen, geen lange jachten op de meren, maar de stilste natuurgebieden die Friesland en Overijssel te bieden hebben. De Wolden, de Weerribben en de Wieden vormen samen een vaargebied waar het tempo van het water dat van een sloep is, en waar je dichter bij vogels, riet en boerenland komt dan op welke andere route in dit deel van Nederland dan ook.